Dyrektor "ogólniaka" Krzysztof Adamowicz, zgodził się odpowiedzieć na pytania dotyczące nowej podstawy programowej i wyboru szkoły ponadgimnazjalnej. Jak zmieniło się liceum po wprowadzonych zmianach? Jak zmieni się matura od 2015 roku i czy będzie odbywała się w wakacje? Jedno jest pewne - liceum zyskało nowe znaczenie.
Nowa podstawa programowa, która weszła w życie w ubiegłym roku szkolnym do szkół ponadgimnazjalnych, wprowadziła małe zamieszanie. Wiele osób nadal nie wie, na czym polegają zmiany. Pojawiają się też różne pogłoski na temat zmian w egzaminie maturalnym rocznika '96 i kolejnych. Aby rozwiać wątpliwości, dyrektor Liceum Ogólnokształcącego im. Władysława Sikorskiego - Krzysztof Adamowicz, odpowiedział na parę pytań.
Na czym polega nowa podstawa programowa?
Od ubiegłego roku szkolnego do szkół ponadgimnazjalnych weszła nowa podstawa programowa. Zmienia ona zarówno liceum jak i technikum. Mianowicie po ukończeniu gimnazjum, uczeń w klasie pierwszej, uczy się przedmiotów, które „domykają“ cykl kształcenia gimnazjum. Te przedmioty to: Wiedza O Społeczeństwie, Historia, Geografia, Biologia, Chemia i Fizyka.
Co to oznacza dla gimnazjalisty?
Uczeń nie uczy się zagadnień, jako powtórki ze szkoły podstawowej i gimnazjum, tylko tych elementów, które nie były poruszane na lekcjach wyżej wymienionych przedmiotów. Pierwszoklasista uczy się "ogólnie", tak jak w gimnazjum, nie realizując na razie żadnych rozszerzeń. W ubiegłych latach uczniowie od klasy pierwszej realizowali wybrane rozszerzenia.
To co jest rzeczą bardzo istotną dla gimnazjalisty, to fakt, że te przedmioty kończą się w pierwszej klasie szkoły ponadgimnazjalnej. Są nauczane w wymiarze dwóch godzin historii, a wszystkie pozostałe przedmioty - jedna godzina tygodniowo. Czyli gdy 1 września gimnazjalista przyjdzie do klasy pierwszej liceum, będzie uczył się tylko jednej godziny Biologii, Chemii, Fizyki, Geografii, Wiedzy o społeczeństwie i dwóch godzin historii.
Czy to oznacza, że niektóre przedmioty kończą się w klasie pierwszej?
Oznacza to, że jeśli uczeń wybierze przedmioty rozszerzone np. Wiedzę o społeczeństwie, Historię i Język angielski, w drugiej klasie nie będzie uczył się Geografii, Biologii, Chemii, Fizyki. Oprócz tych przedmiotów rozszerzonych będzie uczył się Języka polskiego, Języka rosyjskiego/niemieckiego i Matematyki, które na maturze są obowiązkowe. Natomiast uczeń, który wybierze np. Matematykę i Fizykę, nie będzie uczył się w drugiej klasie Geografii, Historii, Biologii, Chemii i Wiedzy o społeczeństwie.
Istnieją jednak tzw. przedmioty uzupełniające. Uczniowie, którzy wybrali przedmioty humanistyczne, będą realizowali (w klasie drugiej i trzeciej) przedmiot uzupełniający - Przyrodę. Natomiast ci, którzy wybrali przedmioty ścisłe - przedmiot Historia i Społeczeństwo. Będą to pojedyncze godziny, a o ich rozkładzie na przestrzeni dwóch lat, decydują dyrektorzy szkół.
W jaki sposób uczniowie przydzielani są do poszczególnych klas?
W pierwszej klasie uczniowie przydzielani są do klas pod względem rozszerzeń, które w przyszłości zamierzają realizować, jednak swój wybór mogą jeszcze zmienić. Jest to sytuacja „bezpieczniejsza“, ponieważ wiele osób nie jest do końca przekonanych na jakie studia zamierzają pójść po liceum.
Uczniowie muszą w klasie drugiej, tak jak jest w liceum, a w innych szkołach od razu, zadeklarować też przedmioty rozszerzone. Tych przedmiotów uczeń uczy się od minimum dwóch do czterech. Racjonalną przesłanką jest to, żeby wybrać dwa lub trzy przedmioty, z tego względu, że uczeń będzie miał więcej czasu na pracę w domu i będzie w stanie lepiej przygotować się do egzaminu maturalnego.
Jak wybrać przedmioty? Czym się kierować?
Co powinno decydować o wyborze przedmiotów? Moje zainteresowania i studia na które chcę w przyszłości pójść.
W liceach 100% młodzieży idzie na studia wyższe, 100% przystępuje do egzaminu maturalnego (w ubiegłym roku 95%, z tego względu, że parę osób wyjechało i miało inne plany), ale praktycznie wszyscy idą na studia wyższe.
W jaki sposób nowa podstawa programowa zmienia liceum?
Ta podstawa programowa zmienia liceum, w ten sposób, że staje się ono szkołą przygotowującą do matury i studiów wyższych, czyli przygotowującą w wąskiej specjalizacji. Dlatego my jako szkoła, prosimy uczniów o wybór po zakończeniu klasy trzeciej gimnazjum, do jakiej klasy w liceum chcą iść, a w pierwszej klasie liceum, prosiliśmy uczniów o ewentualną zmianę. Jeżeli ktoś uznał, że jednak te przedmioty, które wybrał nie były dobrą decyzją, może zmienić swój wybór. Wówczas będzie uczył się w klasach lub grupach międzyoddziałowych, czyli będzie uczęszczał na przedmioty rozszerzone z osobami zainteresowanymi danym przedmiotem. To jest duży plus, ale plusem jest też to, że będą mniej liczne grupy niż odziały klasowe, co pozwala nauczycielowi na lepszy kontakt indywidualny i większą efektywność pracy uczniów.
Nowa podstawa programowa zmienia całkowicie liceum. Moim zdaniem nie możemy mówić o liceum ogólnokształcącym, które kształci ze wszystkich przedmiotów, bo praktycznie od drugiej klasy jest czysta specjalizacja. Uczniowie w klasie drugiej będą uczyli się przedmiotów maturalnych, które będą zdawali na egzaminie, czyli obowiązkowo Język polski, Matematyka, Język angielski oraz Język niemiecki lub Język rosyjski oraz przedmioty, które interesują danego ucznia.
Na jakiej zasadzie uczeń wybiera rozszerzenia? Może wybierać dowolne przedmioty?
Ministerstwo wprowadziło pewne ograniczenia, ponieważ uczeń musi wybrać jeden przedmiot z grupy - Historia, Geografia, Chemia, Fizyka. Nie można więc wybrać takich przedmiotów jak np. Język polski, Język angielski i WOS. Do tego zestawu obowiązkowo trzeba dobrać jeden z wymaganych z grupy. Uczeń może wybrać od minimum dwóch do czterech rozszerzeń.
Jak zmienia się egzamin maturalny?
Uczniowie, którzy będą zdawać maturę w roku 2015 i kolejnych latach, oprócz przedmiotów obowiązkowych na poziomie podstawowym czyli Język polski, Język angielski, Matematyka, dodatkowo muszą przystąpić do przynajmniej jednego egzaminu na poziomie rozszerzonym. Nie decyduje to jednak o zdaniu egzaminu, aczkolwiek przystąpienie do takiego egzaminu warunkuje otrzymanie świadectwa, tak więc jest obowiązkowe. Do tej pory można było zdawać samą podstawę, chociaż w liceum nie zdarzało się to często. Aby dostać się na dobrą uczelnię, trzeba zdać również przedmioty rozszerzone (najczęściej dwa). Nowością jest to, ze nie będzie, tak jak do tej pory prezentacji z Języka polskiego. Uczeń w czasie matury będzie losował temat, po czym dostanie 15 minut na zebranie myśli i będzie musiał zaprezentować swoją wiedzę z wylosowanego tematu.
Pojawiły się pogłoski na temat pisania matury w wakacje aby wydłużyć rok szkolny(rocznik '96 i kolejne). Do MEN ma wpłynąć dokument opracowany przez Ogólnopolskie Stowarzyszenie Kadry Kierowniczej Oświaty. Zrzesza ono dyrektorów szkół. Chcą oni zmienić termin matur, które mogłyby zaczynać się 1 czerwca albo później. Jest to na razie pomysł, który potwierdzany jest tym, że aktualnie podczas matur panuje bałagan, lekcje są odwoływane i nie ma wielu nauczycieli, którzy są w komisjach maturalnych.
Czy przez nową podstawę programową zmieniło się funkcjonowanie szkoły?
Zmiany w funkcjonowaniu szkoły są widoczne. Na pewno jest większa mobilność w organizacji roku szkolnego przez dyrektorów szkół. Poza tym np. w klasie uczy dwóch nauczycieli języka angielskiego, a nie jak to było w gimnazjum jeden. Daje to większą możliwość na poznanie umiejętności ucznia. Z jednej strony dać możliwość uczniom mniej sprawnym językowo możliwość na wyrównanie umiejętności i ewentualne przejście do wyższej grupy, a uczniom sprawniejszym językowo pozwala na szybszy rozwój. Jest wprowadzona również dodatkowa godzina matematyki w klasie pierwszej. Potrzebna jest do tego, aby wyrównać poziom nauczania, dlatego, że młodzież przychodzi do liceum z różnych szkół, więc ich wiedza nie jest ujednolicona.
Czy to prawda, że jest więcej miejsc niż kandydatów do szkół wyższych?
To jest prawda. Za moich czasów były egzaminy wstępne na uczelnie, a uczelni było zdecydowanie mniej więc trudniej było się na nie dostać. Faktem jest jednak to, że o wiele mniej ludzi podejmowało studia wyższe. W dzisiejszych czasach wykształcenie wyższe daje większe możliwości. Oczywiście jest więcej miejsc w szkołach wyższych niż kandydatów, ale wcale nie oznacza to, że łatwo dostać się na dobre kierunki i dobre uniwersytety.
Dlaczego warto wybrać liceum a nie jakąkolwiek inną szkołę?
Jeżeli człowiek młody myśli o zawodzie, najlepszym rozwiązaniem będzie technikum lub szkoła zawodowa. Jeżeli ma sprecyzowane zainteresowania, chce podjąć naukę po skończonej szkole ponadgimnazjalnej na studiach wyższych zaocznie lub w późniejszym terminie, zachęcam do wyboru technikum. Zachęcam również, aby wybierać technikum w obrębie powiatu bialskiego, ponieważ daje bardzo szeroką ofertę edukacyjną. Natomiast jeżeli ktoś myśli o egzaminie maturalnym, a następnie o studiach, najlepszą drogą jest liceum. Dlaczego? Ponieważ nauka trwa trzy lata, po drugie nie uczymy się w liceum przedmiotów zawodowych, uczymy się przedmiotów maturalnych, czyli tych, które są związane bezpośrednio ze studiami wyższymi. Po trzecie licea (wszystkie licea) kształcą lepiej, świadczą o tym wyniki egzaminów maturalnych, wybór przedmiotów rozszerzonych i zdecydowana większość osób, które podejmują studia wyższe w systemie dziennym.
To prawda, że jak ktoś jest od wszystkiego to jest do niczego?
Nie zgadzam się z opinią. Świat jest taki, że jednemu Bóg daje wiele łask, a niektórym troszkę mniej i związane jest to z pewnymi predyspozycjami i umiejętnościami, które nabywa się przez całe życie. Jeżeli byśmy chcieli spojrzeć na te nowe liceum z nową podstawą programową, to skupia się ono na tym, żeby jak najlepiej zdać egzamin maturalny. Uczeń będzie kształcony pod kątem tego, czego będzie wymagać od niego uczelnia. Będzie nauczany np. Biologii w wymiarze od 8 do 11 godzin w dwóch latach. Tak samo inne przedmioty, które będą w rozszerzeniu. Nie ma więc czegoś takiego, że przez trzy lata uczymy się wszystkiego. Od klasy drugiej uczymy się przedmiotów maturalnych i tych z którymi wiążemy plany.
